PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CỐ VẤN KHỞI NGHIỆP CHO PHỤ NỮ VÀ NHỮNG YẾU TỐ ĐẶC THÙ CẦN QUAN TÂM

Nguyễn Đặng Tuấn Minh – Quản lý chương trình SME Mentoring 1on1 Hà Nội – CEO & Sáng lập KisStartup.

Không phải ngẫu nhiên, đầu tư cho phụ nữ và đầu tư có lăng kính giới đang có tạo ra những xu hướng mới, thay đổi góc nhìn của nhà đầu tư trên thế giới. Những hiệu quả từ đầu tư cho phụ nữ và doanh nghiệp phụ nữ làm chủ đã thay đổi cách nhìn nhận về đầu tư cho phụ nữ, chuyển từ người thụ hưởng sang người tạo động lực và thay đổi cục diện ở khía cạnh kinh tế, không chỉ trong gia đình và đối với xã hội.

Ảnh: Cố vấn (Mentor) Nguyễn Đặng Minh Chung - CEO Focus Travel (Phải) và Nữ doanh nhân (Mentee) Vũ Như Quỳnh - CEO & Sáng lập Vạn An Lộc (Trái)

Tuy nhiên, cũng như nam giới, trong quá trình kinh doanh, phụ nữ gặp rất nhiều khó khăn với những vấn đề truyền thống như sự cô đơn, xây dựng đội nhóm, mất phương hướng, thiếu năng lực. Để khắc phục được những khó khăn và gia tăng khả năng nắm bắt cơ hội để tỏa sáng, cũng như nam giới, phụ nữ cần người đồng hành hỗ trợ cả về mặt phát triển cá nhân, và phát triển về năng lực. Để phát triển cá nhân, thì một nữ doanh nhân cần không chỉ một người cố vấn khởi nghiệp mà sẽ cần nhiều cố vấn cho những giai đoạn khác nhau trong giai đoạn phát triển cá nhân và sự phát triển của doanh nghiệp.

Một chương trình mentoring nói chung tốt là chương trình có sự tập trung vào sự phát triển con người, đi theo sự tiến bộ của người chủ doanh nghiệp.

Vậy xây dựng chương trình mentoring cho nữ doanh nhân cần lưu ý những vấn đề gì? Chúng tôi muốn chia sẻ với bạn từ góc nhìn của những người vận hành chương trình mentoring dành cho cả nam và nữ doanh nhân, nhưng trong đó tỷ lệ nữ giới chiếm hơn 50% từ cả hai phía – mentor và mentee. Có một vài điểm chúng tôi nhận ra từ cả thành công và thất bại của mình, để có một chương trình mentoring tốt:

• Hãy bắt đầu bằng những người mentor – có tư duy mở: Phụ nữ có thiên hướng giúp đỡ và lắng nghe những người khác, không đợi khi thành công mới giúp đỡ, họ sẵn sàng giúp đỡ ngay cả khi bản thân doanh nghiệp mình cũng còn nhiều khó khăn. Những người sẵn sàng hỗ trợ những người khác là người có khả năng đồng cảm cao, biết lắng nghe và biết chia sẻ. Những người này sẵn sàng đón nhận những ý kiến khác mình, những suy nghĩ khác mình và tò mò về những điều mới mẻ. Những chương trình mentoring có nhiều mentor nữ ban đầu sẽ có xu hướng thu hút được cộng đồng nữ chính nhờ khả năng mở rộng, có sự bao dung và chia sẻ. Sự học hỏi lẫn nhau trong cộng đồng nhờ đó cũng tăng lên.
• Hãy bắt đầu bằng những người biết lắng nghe. Phụ nữ có khả năng lắng nghe tốt, nhưng cũng không tránh khỏi có xu hướng chia sẻ và nói quá nhiều. Một chương trình sẽ thất bại nếu bắt đầu bằng những mentor chỉ nói về mình, không dành tới khoảng 70% để lắng nghe người đối diện. Vì vậy, khi phụ nữ lắng nghe phụ nữ, và học cách lắng nghe cả nam giới, sự phát triển của hai cá nhân sẽ bền vững hơn. Những nữ doanh nhân tham gia một chương trình mentoring thường là những người cần sự lắng nghe vì họ đều cô đơn trên con đường họ chọn. Có những tâm sự thầm kín bí mật mà chỉ họ mới biết, người biết lắng nghe và tin cậy đủ để nghe là rất cần thiết giúp giải tỏa những áp lực của nữ doanh nhân.
• Hãy cùng hướng tới mục tiêu cụ thể: Một chương trình mentoring dành cho phụ nữ càng cần phải có mục tiêu cụ thể. Nếu không có mục tiêu, chương trình dễ đi lạc hướng sang hỗ trợ tâm lý- đặt những áp lực không cần thiết lên cả hai phía, hay chương trình tư vấn – đặt áp lực chuyên môn nên người mentor. Mục tiêu cụ thể phải do mentee- là nữ doanh nhân tự đặt ra, bất kể đó là tăng doanh thu hay cải thiện bản thân. Là người đi trước, có nhiều trải nghiệm, cho dù mentor là nam hay nữ đều có thể có những hiểu biết, đồng cảm và chia sẻ được với người nữ doanh nhân là mentee của mình.

Trên thực tế, không có công thức cho một chương trình mentoring dành riêng cho phụ nữ. Nhưng có một thực tế là, phụ nữ sinh ra là một thể đối lập, đầy mâu thuẫn, chính vì vậy, dù thiết kế trên tinh thần nào, ý nghĩa nhân văn, chân thành là quan trọng nhất. Nó đòi hỏi chính người thiết kế các chương trình mentoring phải lưu ý đến: (1) đặc điểm của nhóm phụ nữ mà mình hướng đến; (2) Mục tiêu chương trình muốn đạt được và giá trị sẽ tạo ra cho khách hàng – nữ doanh nhân mentee của mình (3) Phát triển cộng đồng mentee nữ doanh nhân vì chính họ chứ không ai khác sau khi nhận giá trị của chương trình mentoring sẽ trở thành một mentor.

Phụ nữ sinh ra đã là mentor, họ mentor cho con cái, bạn bè, người thân. Sự đặc biệt này khiến họ càng cần có một người mentor bên cạnh để cân bằng và giúp họ làm tốt hơn thiên chức của mình. Trong bối cảnh Việt Nam, trong khi người phụ nữ gánh vác nhiều trọng trách không kém gì nam giới, nhưng vẫn phải hàng ngày đối diện với những bất công từ nếp nghĩ lạc hậu còn tồn đọng trong xã hội, vừa phải đối mặt với những bất công ngầm mà xã hội lớn và xã hội nhỏ - tại nơi làm việc của họ, họ càng cần một mentor. Một chương trình mentoring nhân văn vào thời điểm này tại Việt Nam hướng đến sự tự tin vào giá trị của bản thân và giúp người nữ doanh nhân tìm ra được con đường riêng của mình để tỏa sáng. Một chương trình như vậy chắc chắn cần sự chung tay của cả hai giới , của những doanh nhân nhiều kinh nghiệm cả nam và nữ - những con người chân thành về sự phát triển của phụ nữ, bởi lẽ đầu tư cho nữ doanh nhân là đầu tư cho sự phát triển bền vững từ cả khía cạnh kinh tế và xã hội.